چهار مرحله در تربیت کودک تعیین‌کننده است/ از انتخاب همسر تا ازدواج و از دوران بارداری تا تحصیل فرزند باید جدی گرفته شود

رئیس مرکز تبیان در مراسم گرامیداشت عید سعید غدیر و نیز روز جهانی کودک، از سوی لیسه خصوصی آفتاب در غرب کابل، با بیان اینکه تربیت درست کودک بر چهار مرحله اساسی و تعیین‌کننده استوار است، تأکید کرد: از مرحله انتخاب همسر و چگونگی شکل‌گیری زندگی مشترک گرفته تا نحوه برگزاری مراسم ازدواج، دوران بارداری و سپس تعلیم و تحصیل فرزند، همه این مقاطع باید با دقت و مسئولیت جدی گرفته شود، زیرا غفلت در هر یک از این مراحل می‌تواند بر شخصیت، آینده و نقش اجتماعی نسل بعدی تأثیر مستقیم بگذارد.

خبرگزاری صدای افغان(آوا)-کابل: مراسم گرامیداشت عید سعید غدیر و نیز روز جهانی کودک، با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین سیدعیسی حسینی مزاری، رئیس مرکز فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی تبیان افغانستان، و با حضور مسئولان، معلمان، دانش‌آموزان و جمعی از باشندگان محل، در سالن اجتماعات لیسه خصوصی آفتاب در غرب کابل برگزار شد.

حسینی مزاری در آغاز سخنان خود، از مسئولان، معلمان و شاگردان مکتب لیسه خصوصی آفتاب به‌ خاطر فراهم‌کردن زمینه این نشست قدردانی کرد و عید غدیر و روز جهانی کودک را به حاضران تبریک و تهنیت گفت.

اهمیت دو مناسبت؛ عید سعید غدیر و روز جهانی کودک
رئیس مرکز تبیان با بیان اینکه امروز دو مناسبت مهم، یعنی عید غدیر و روز جهانی کودک، با هم تقارن یافته است، گفت: اگر بخواهیم روی هر دو موضوع به ‌صورت مفصل صحبت کنیم، بحث بسیار گسترده می‌شود، اما به ‌طور خلاصه باید گفت که تربیت کودک و رشد کودک برای توسعه یک جامعه، یک حرکت پایه‌ای و اساسی است.

وی افزود: اگر بخواهیم کشوری را توسعه بدهیم، آن را به ‌سوی رشد و ترقی ببریم، باید در بخش رشد و تعلیم کودک کار جدی انجام دهیم، زیرا کشورهای مقتدر جهان امروز، روی تعلیم و تربیت کودک سرمایه‌گذاری‌های گسترده می‌کنند.

حسینی مزاری خاطرنشان کرد: ما یک کشور اسلامی هستیم و می‌خواهیم کودکان ما به‌ گونه‌ای تربیت شوند که کودکان علوی باشند؛ ما نیاز به تربیت کودکان غدیری داریم و نیازمند کودکانی علوی هستیم.

وی تصریح کرد: اگر بتوانیم کودکان خود را با این روحیه تربیت کنیم، بدون تردید کشوری بسیار قدرتمند و عزتمند خواهیم داشت.

چهار مقطع اساسی در تربیت کودک
رئیس مرکز تبیان با اشاره به اینکه در بحث تربیت کودک، چهار مقدمه یا چهار مقطع اساسی وجود دارد، گفت: اگر جوانان، پسران و دختران ما به این مراحل توجه کنند، ما کودکان علوی و ولایی خواهیم داشت؛ کودکانی که در آینده بزرگ می‌شوند و به‌ عنوان مردان الهی، کشور و جامعه را به ‌درستی مدیریت و رهبری خواهند کرد و کشور را به عظمت و بزرگی خواهند رساند.

مقطع اول: انتخاب درست در ازدواج
حسینی مزاری نخستین مقطع را مرحله‌ای دانست که دختر و پسر تصمیم به ازدواج می‌گیرند. وی گفت: در بحث خواستگاری باید حق انتخاب وجود داشته باشد؛ هم دختر و هم پسر باید مطابق میل خود، طرف مقابل را انتخاب کنند.

حسینی مزاری افزود: ازدواج نباید سفارشی باشد که پدر و مادر از کودکی برای فرزند خود تصمیم گرفته باشند که فلان دختر یا فلان پسر در آینده همسر او باشد؛ این‌گونه ازدواج‌های سفارشی به درد نمی‌خورد.

وی ادامه داد: ازدواج نباید اجباری هم باشد، به‌ گونه‌ای که به‌ خاطر نسبت‌های فامیلی، مانند دختر کاکا و پسر کاکا، یا دختر عمه و پسر عمه، همه اعضای خانواده اصرار داشته باشند که حتماً این ازدواج صورت بگیرد.

رئیس مرکز تبیان اظهار کرد: ازدواج سفارشی و اجباری تبعات بعدی فراوانی برای تربیت کودک دارد، زیرا وقتی دختر و پسر مطابق میل خود ازدواج نمی‌کنند، ناراحتی، جنگ و جنجال و مشکلات مادی و معنوی در زندگی آنان به ‌وجود می‌آید و همین مسائل روی جنین، تولد فرزند و تعلیم و تربیت او تأثیر منفی می‌گذارد.

وی خاطرنشان کرد: اینگونه مشکلات، بحثی تحلیلی و گسترده دارد، اما به ‌صورت اجمال باید گفت که بی‌توجهی به این مرحله، مشکلات بعدی فراوانی را در پی خواهد داشت.

مقطع دوم: مراسم عروسی و پرهیز از اسراف و ابتذال
حسینی مزاری، دومین مقطع را مربوط به مراسم‌های عروسی و شب زفاف دانست و گفت: در این مراسم‌ها باید اسراف و ابتذال کنار گذاشته شود.

وی افزود: امروز در بسیاری از مراسم‌های عروسی، هم اسراف دیده می‌شود و هم ابتذال؛ چند مجلس جداگانه گرفته می‌شود، غذاهای متنوع و پرهزینه تهیه می‌شود و برنامه‌های نامناسب، از جمله موسیقی و موارد دیگر، در آن گنجانده می‌شود.

رئیس مرکز تبیان تصریح کرد: این وضعیت، تأثیر منفی بر زندگی دو جوانی دارد که باید آغاز زندگی‌شان، آغازی روحانی و معنوی باشد، زیرا شب عروسی برای این دو جوان، شبی بسیار مقدس و معنوی است؛ شبی که نماز دارد، دعا دارد و دختر و پسر باید در آن برای بهتر شدن زندگی خود دعا کنند.

وی با اشاره به برخی رفتارهای نادرست در مراسم‌های عروسی گفت: در شب‌های عروسی، ابتذال زیادی دیده می‌شود؛ رقص، چه از سوی زن و چه از سوی مرد، از دیدگاه همه مراجع دینی حرام است؛ هم خود رقص حرام است و هم دیدن رقص، چه به‌ صورت زنده و چه از طریق تلویزیون و انترنت.

حسینی مزاری ادامه داد: افزون بر این، در برخی ولایت‌ها و شهرها رسم است که در شب عروسی، مردان تا صبح قمار می‌کنند و این نیز از دیگر آسیب‌های جدی اینگونه مجالس است.

وی تأکید کرد: در مراسم عروسی باید به یک ولیمه معمولی اکتفا شود، نه اینکه آنقدر هزینه بالا برود که کمر داماد زیر بار قرض و بدهی بشکند و زندگی خود را با مشکلات آغاز کند.

رئیس مرکز تبیان اظهار کرد: همین قرض و بدهی، مشکلات زندگی را پدید می‌آورد و این مشکلات نیز از نظر مادی و معنوی بر تربیت فرزند تأثیر منفی می‌گذارد.

وی افزود: اگر می‌خواهیم فرزندان سالم به جامعه تحویل دهیم، باید هم در مقطع اول حق انتخاب را رعایت کنیم و هم در مقطع دوم از اسراف و ابتذال فرهنگی، رسانه‌ای و اجتماعی جلوگیری نماییم.

حسینی مزاری خاطرنشان کرد: شب عروسی، شب معنوی و روحانی است و دعای دختر و پسر در این شب مستجاب است؛ هر دعایی که برای خود، خانواده، جامعه، کشور و امت اسلامی بکنند، قابل استجابت است و همین، اهمیت این شب را نشان می‌دهد.

مقطع سوم: دوران جنینی و مسئولیت خانواده
رئیس مرکز تبیان، مقطع سوم را زمان شکل‌گیری جنین در شکم مادر تا پایان دوران بارداری عنوان کرد و گفت: در این مرحله، جنین تربیت‌پذیر است و از تحولات و شرایط بیرونی، از وضع پدر و مادر، خانواده و اجتماع، چه از نظر مادی و چه از نظر معنوی، اثر می‌پذیرد.

وی افزود: غذاهایی که مادر می‌خورد، باید از هر دو جهت مورد توجه باشد؛ هم از لحاظ مواد لازم و ویتامین‌های مورد نیاز، و هم از نظر حلال و حرام بودن.

حسینی مزاری اظهار کرد: مادر باردار حق ندارد در هر خانه‌ای برود و هر غذایی را بخورد، زیرا معلوم نیست در آن خانه، حقوق مالی شرعی مانند خمس و زکات ادا شده باشد یا نه، و یا اساساً آن خانواده از نظر درآمد و مسائل شرعی در چه وضعی قرار داشته باشد.

وی ادامه داد: من نمی‌گویم حتماً همه خانواده‌ها مشکل دارند، اما زن باردار باید احتیاط کند و حلال و حرام را رعایت نماید.

رئیس مرکز تبیان خاطرنشان کرد: مادر باردار باید معمولا با وضو باشد، اهل نماز، اهل دعا، اهل حمد و ثنای الهی باشد، زیرا این امور قطعا بر جنینی که در شکم مادر قرار دارد، اثر می‌گذارد.

وی با تأکید بر ضرورت آرامش روانی مادر باردار گفت: از طرف دیگر، مادر در دوران بارداری باید آرامش خاطر داشته باشد و دچار استرس نشود. شوهرش نباید مدام بر او سخت بگیرد و زمینه ناراحتی او را فراهم کند.

حسینی مزاری افزود: پدرشوهر، مادرشوهر و همه اعضای خانواده موظف‌اند برای زن باردار، شرایط راحت، صمیمی و عاطفی فراهم کنند تا او در آرامش و آسایش باشد.

وی تصریح کرد: اگر اندک اعصاب این خانم خراب شود، این موضوع بر جنین اثر منفی می‌گذارد و اگر این زن همیشه با استرس، ناراحتی، گریه و ناله زندگی کند، این وضعیت روی فرزند او نیز تأثیر بد خواهد گذاشت.

رئیس مرکز تبیان اظهار کرد: وقتی چنین طفلی به دنیا بیاید، به‌ گفته وی، بچه‌ای با روان ناراحت و اعصاب خراب خواهد بود و در نهایت، تربیت خوب هم نمی‌پذیرد.

وی افزود: پدر و مادر بعد از تولد هر قدر هم تلاش کنند که این بچه خوب درس بخواند، ممکن است نتواند خوب درس بخواند، از مکتب فرار کند، از تعلیم خوشش نیاید و در نهایت، بار دوش اجتماع شود.

حسینی مزاری ادامه داد: از دل همین بی‌توجهی‌ها، آدم‌های خرابکار و خلافکار در جامعه به ‌وجود می‌آیند و این حالت، ناشی از آن است که در بطن مادر، شرایط لازم رعایت نشده یا پدر زمینه مناسب را فراهم نکرده است.

وی خاطرنشان کرد: این مرحله سوم، مرحله‌ای است که خانواده‌ها، زنان، مادران، پدران و جوانان باید به رعایت آن ملزم باشند؛ اگر رعایت کنند، صاحب اولاد خوب می‌شوند و اگر رعایت نکنند، فرزندانی خواهند داشت که به‌ جای سود، برای جامعه زیان‌بار خواهند بود.

مقطع چهارم: تعلیم و تربیت در خانواده و مدرسه
رئیس مرکز تبیان، مرحله چهارم را بحث تعلیم و تربیت کودک عنوان کرد و گفت: کودک تا زمانی که به مدرسه می‌رود، باید در دامن پدر و مادر تربیت شود و بخش عمده این تربیت نیز نه با زبان، بلکه با عمل صورت می‌گیرد.

وی افزود: اگر پدر و مادر با هم مهربان باشند، کودک مهربانی را یاد می‌گیرد؛ اگر اهل نماز، دعا، حمد و ثنا باشند، کودک هم به همان شکل تربیت می‌شود؛ اگر مباحث اخلاقی را رعایت کنند، فرزند هم هما‌نطور بار می‌آید.

حسینی مزاری اظهار کرد: اگر پدر و مادر اهل عبادت باشند، کودک اهل عبادت می‌شود و اگر اهل اعتقاد باشند، کودک نیز اهل اعتقاد بار می‌آید.

وی تصریح کرد: در این مدت، لازم نیست مدام حرف بزنید، بلکه عملکرد خود پدر و مادر تأثیر مستقیم بر تربیت کودک دارد.

رئیس مرکز تبیان با اشاره به شیوه برخورد با کودک گفت: با کودک نباید با خشونت برخورد کرد و این خود، بحث مفصلی دارد که در این فرصت کوتاه امکان طرح گسترده آن نیست.

وی در ادامه، به مسئله تعلیم رسمی کودکان پرداخت و گفت: نباید اجازه داد کودکان ما تا صنف پنج یا شش درس بخوانند و بعد به آنان گفته شود که دیگر هزینه‌ای برای ادامه تحصیل وجود ندارد و باید به‌ دنبال کار بروند.

حسینی مزاری افزود: متأسفانه بسیاری از بچه‌های ما به همین صورت، تعلیم و تربیت‌شان نیمه‌کاره رها شده و به همین دلیل، بخش بزرگی از جامعه ما بی‌سواد مانده است.

وی خاطرنشان کرد: خانواده‌ها در بخش تعلیم، موظف‌اند که هم پسرها و هم دخترها نه تنها تا صنف دوازده درس بخوانند، بلکه لیسانس بگیرند، فوق‌لیسانس بگیرند و حتی داکتر و پروفیسور شوند.

رئیس مرکز تبیان گفت: چرا باید بگذاریم بچه‌های ما درس را ناقص رها کنند؟! در طول دوران تعلیم و تحصیل، مسئله تربیت نیز بسیار مهم است؛ همان چیزی که در ایران از آن به «آموزش و پرورش» و در افغانستان به «تعلیم و تربیت» تعبیر می‌شود.

وی افزود: تا زمانی که این جوان در اختیار خانواده و پدر و مادر است، آنان موظف‌اند که در بخش تعلیم، تحصیل و تربیت او جدی عمل کنند، تا بتوانیم کودکان ولایی تربیت کنیم؛ کودکانی که در آینده، مدیریت اجتماع را برعهده بگیرند.

ثمره تربیت درست و هشدار نسبت به فجایع امروز
حسینی مزاری در بخش دیگری از سخنانش اظهار کرد: افرادی که در دنیا اثرگذارند، مدیران خوبی هستند، مجاهدان خوبی هستند، احکام اسلامی را رعایت می‌کنند، بنده خاص خدا هستند و در برابر دشمنان خدا حساس‌اند، این‌ها از دامن پدر و مادران درست متولد شده‌اند و آن چهار مرحله و چهار مقطع را رعایت کرده‌اند.

وی در مقابل، با اشاره به وضعیت کنونی منطقه و جهان گفت: امروز می‌بینید که در کشور ما، در منطقه و در دنیا چه فجایع و جنایاتی اتفاق افتاده و می‌افتد.

رئیس مرکز تبیان ادامه داد: شما وضعیت فلسطین و غزه را می‌بینید که کودکان در این سن ‌و سال، چگونه پر پر می‌شوند و چگونه به شهادت می‌رسند. در لبنان و یمن نیز همین وضعیت دیده می‌شود.

وی افزود: در ایران هم از اواخر سال گذشته تا امروز، هزاران نفر به شهادت رسیده‌اند و این جنایت‌ها توسط چه کسانی انجام می‌شود؟! توسط فرزندانی که آن چهار مرحله را درست طی نکرده‌اند و انسان‌هایی گرگ‌صفت به دنیا آمده و تربیت شده‌اند.

حسینی مزاری با ادبیاتی تند اظهار کرد: این‌ها به شکل گرگ و حتی بدتر از گرگ، «بل هم اضل»، از حیوان هم گمراه‌تر شده‌اند و امروز دنیا را به خاک و خون و آتش کشیده‌اند.

وی تأکید کرد: مقصر اصلی این وضعیت، پدران و مادران‌اند. پدران و مادران، یا جوانانی که می‌خواهند در آینده پدر و مادر شوند، باید حواس‌شان باشد که فرزندانی که تربیت می‌کنند و به دنیا می‌آورند، آنان را در گرو اعمال خود قرار می‌دهند.

مسئولیت ماندگار پدر و مادر در برابر نسل‌ها
رئیس مرکز تبیان خاطرنشان کرد: تا زمانی که این فرزندان زنده‌اند، هر کار خوبی انجام دهند در حساب پدر و مادر واریز می‌شود و هر کار بدی هم بکنند، باز در حساب آنان ثبت می‌شود.

وی افزود: نسل‌های بعدی آنان نیز تا قیامت به همین صورت ادامه پیدا می‌کند و هر دختر و پسری که از این نسل‌ها به ‌وجود می‌آید، پدر و مادر در برابر آموزش، تعلیم و تربیت او مسئول‌اند.

حسینی مزاری اظهار کرد: بنابراین، پدرها و مادرها در بحث تربیت کودک، بسیار نقش دارند و بسیار مسئولیت دارند.

رئیس مرکز تبیان تصریح کرد: خوبی دنیا در دست پدران و مادران است و بدی دنیا هم در دست پدران و مادران است؛ توسعه، اقتدار و عزت جوامع نیز در دست پدران و مادران است و بدی و سقوط جوامع نیز به عملکرد آنان بازمی‌گردد.

وی در پایان گفت: پدران و مادران باید ببینند که تا چه اندازه سرنوشت‌ساز و تأثیرگذار هستند و تا چه اندازه می‌توانند زمینه‌ساز خوبی‌ها و بدی‌ها باشند؛ از همین ‌رو، همه ما باید نسبت به فرزندان خود هوشیار و متوجه باشیم.

گزارش کلی مراسم جداگانه منعکس می‌شود.