سخنرانان مراسم شب شعر «سوگواره مرثیه خورشید» در کابل، با تأکید بر نقش شعر و ادبیات در هدایت افکار عمومی، ترویج ارزشهای اسلامی و فرهنگ مقاومت، تصریح کردند که شعر زمانی اثرگذار خواهد بود که به شعور و عمل منجر شود و در عین حال، مرثیه و شعر آیینی مهمترین ابزار برای تبیین حقیقت، مقابله با جنگ روایتها و انتقال فرهنگ عاشورا به نسل جوان به شمار میرود.
خبرگزاری صدای افغان(آوا) [1] ـ کابل: همزمان با نزدیک شدن به مراسم تشییع امام شهید امت، مراسم شب شعر تحت عنوان «سوگواره مرثیه خورشید» شامگاه روز گذشته، (۹ سرطان خورشیدی) با حضور جمعی از علما، شاعران، نویسندگان، فرهنگیان، در تالار فرهنگ و اندیشه رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل برگزار شد.
این محفل ادبی که در آستانه تشییع پیکر امام شهید، حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای (ره)، برگزار شد، با مرثیهسرایی و شعرخوانی شاعران افغانستانی در رثای امام شهید، شهدای کربلا و شهدای مقاومت همراه بود.
حجتالاسلاموالمسلمین سید عیسی حسینی مزاری، رئیس مرکز فعالیتهای فرهنگی اجتماعی تبیان افغانستان و خبرگزاری صدای افغان (آوا)، در مراسم شب شعر «سوگواره مرثیه خورشید» با قدردانی از برگزارکنندگان این محفل ادبی، گفت: «طی دیشب و امشب از برنامهها کمال استفاده را کردیم و کمال بهره را بردیم و شاعران جوان، میانسال و پیرمردها شعرهای خیلی خوبی سرودند. قطعاً هم شاعر و شعرا در بحث مدیریت تحولات و تطورات کشورها، منطقه و حتی دنیا نقش بسیار اثرگذار دارند و هم اشعارشان ابزار خیلی خوبی برای رساندن پیام، جهتدادن به افکار عمومی، مدیریت اذهان و بهویژه رساندن مردم به، ارزشهای دینی و ارزشهای اسلامی و در نهایت به خدا است.»
وی افزود: «شعرهایی که امشب دوستان قرائت کردند، شعرهای خیلی خوب، جذاب و تأثیرگذاری بود؛ اما حقیقتاً شعارها تا تبدیل به شعور نشود و تا خروجی عملی نداشته باشد، شعر و شعار است و در قالب الفاظ و کلمات باقی میماند. اهمیت شعر این است که خروجی عملی داشته باشد.»
رئیس مرکز فعالیتهای فرهنگی اجتماعی تبیان افغانستان، یکی از خروجیهای عملی اشعار این دو شب را توجه به اقامه نماز اول وقت عنوان کرد و اظهار داشت: «وقتی صدای فراخوان خدا بلند شد و اذان داده شد، باید هرکار و برنامه ای متوقف و به سمت نماز رفته شود.
وی با اشاره به تأکید آیات قرآن و روایات بر نماز اول وقت، گفت: «همین شخصیتی که امشب همه با احساسات از او یاد کردید و نسبت به ایشان ابراز ارادت نمودید، تأکید مؤکد بر اقامه نماز اول وقت داشت. هیچگاه، بهویژه در دوران رهبری ایشان، ندیدم که جلسه یا برنامهای از سوی ایشان در وقت نماز ادامه پیدا کند.»
حجتالاسلاموالمسلمین حسینی مزاری در ادامه، خاطرهای از دیدار خود با رهبر فقید را بیان کرد و گفت: «در یکی از دیدارها که حدود ۱۵ تا ۲۰ نفر از چند کشور خارجی حضور داشتیم، پس از معرفی مهمانان توسط حضرت آیت الله قمی، معاون روابط بین الملل دفتر ایشان، ابتدا یکی از شخصیتهای ترکیه صحبت کرد و سپس عمار حکیم از عراق سخن گفت و آنگاه نوبت سخنرانی من رسید. هنوز جان کلام اینجانب منعقد نشده بود که صدای اذان بلند شد. حضرت امام شهید بدون هیچ ملاحظهای فرمودند: “آقا بس است، آقا بس است! اگر مطلبی دارید بنویسید، من میخوانم.” من نیز سخن را متوقف کردم و پس از آن دست ایشان را بوسیدم و از این اقدام تشکر کردم. این نشاندهنده اهمیت نماز اول وقت در نگاه ایشان بود. سپس نماز ظهر و عصر را به امامت ایشان اقامه کردیم.
وی تأکید کرد: «اگر واقعاً حضرت آقا را دوست داریم، اگر پیرو و رهرو ایشان هستیم و اگر این احساساتی که در قالب اشعار و سخنان امشب ابراز شد، از ته دل و واقعی است، باید در عمل نیز پیرو ایشان باشیم. هر فکر، گفتار و رفتاری که ایشان داشت، باید در زندگی ما تجلی پیدا کند؛ در غیر این صورت، فایدهای ندارد.»
رئیس مرکز فعالیتهای فرهنگی اجتماعی تبیان افغانستان افزود: «در برخی از جلسات و مراسمهایی که برای تجلیل از حضرت آقا برگزار شده، نسبت به نماز اول وقت کاملاً بیاعتنا بودهاند. این، شعار بدون شعور و شعار بدون عمل است و برای مسلمانان مشکلآفرین خواهد بود.»
وی خطاب به مسئولان رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل اظهار داشت: «رایزنی فرهنگی نماینده نظامی است که رهبرش شخصیتی مانند قائد شهید، حضرت امام خامنهای (قدسالله نفسه الزکیه)، بود. آقای دکتر حسینی را نیز بهعنوان نماینده همان اندیشه و ولایت فقیه میشناسیم.
ایشان در سن و سال خود از مدیران تراز انقلاب اسلامی است و حقیقتاً بنده ایشان را شخصیتی الگو در عرصه فعالیتهای فکری و فرهنگی میدانم. در میان رایزنان فرهنگی ایران که طی سالهای گذشته در افغانستان حضور داشتهاند، ایشان واقعاً یک سر و گردن از دیگران بالاتر بودهاند.
وی تصریح کرد: «اینجا خانه فرهنگ است؛ مرکزی که باید معارف دینی در آن ترویج شود و محور و مرکز دین نیز نماز اول وقت است. اگر ما به خدا احترام نگذاریم و به فراخوان الهی پاسخ ندهیم، هیچگاه به همدیگر هم وفادار نخواهیم بود و هیچگاه نیز به درد هم نخواهیم خورد.»
حجتالاسلاموالمسلمین حسینی مزاری ادامه داد: «در فرهنگ اسلامی، اگر بخواهید فردی را استخدام کنید، باید ببینید نماز اول وقت میخواند یا نه. اگر برای ازدواج، همسر انتخاب میکنید، باید ببینید نماز اول وقت میخواند یا نه. اگر کسی به خدا احترام نگذارد، قطعاً فردا به همسر خود نیز احترام نخواهد گذاشت و زندگی از هم خواهد پاشید.»
وی با بیان اینکه ممکن است برخی از این سخنان ناراحت شوند، گفت: «وظیفه من بود که این مطالب را بیان کنم. حالا ممکن است برخی خوشحال یا ناراحت شوند، اما این حرفی بود که باید گفته میشد.»
رئیس مرکز فعالیتهای فرهنگی اجتماعی تبیان افغانستان در ادامه خاطرنشان کرد: «اگر دنیا میخواهیم، نماز اول وقت؛ اگر آخرت میخواهیم، نماز اول وقت؛ اگر اقتصاد خوب، فرهنگ، سیاست، نظام و امنیت مطلوب میخواهیم و میخواهیم در همه عرصهها جهش مناسب داشته باشیم، باید به نماز اول وقت اهمیت بدهیم. حتی در روایات نیز تأکید بر نماز اول وقت شده است.»
وی در پایان ضمن قدردانی از دکتر سید روحالله حسینی و مجموعه رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، گفت: «از حاجآقای حسینی و همه همکاران رایزنی فرهنگی صمیمانه سپاسگزارم. ایشان در حوزه مسائل فرهنگی و اجتماعی کارهای بسیار خوب و اثرگذاری انجام دادهاند. در سالهایی که رایزنی فرهنگی در افغانستان فعال بوده، تنها در همین سه برنامه شرکت کردهام و در گذشته چنین محافل و نشستهایی وجود نداشت. ایشان اهتمام ویژهای به این فعالیتها دارد و امیدواریم این برنامهها در کابل، مزارشریف، هرات، بامیان، غزنی، قندهار و دیگر ولایتهایی که ظرفیت آن وجود دارد، گسترش یابد. انشاءالله خداوند متعال به همه ما توفیق دهد که در مسیر دین، مذهب و مکتب فعال و مبارز باشیم و در پایان عمر نیز شهادت را نصیب همه ما بگرداند.
قبل از ایشان و در آغاز برنامه، دکتر سید روحالله حسینی، رایزن فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، با اشاره به جایگاه امام شهید در جهان اسلام، اظهار داشت: امروز جهان اسلام در سوگ شخصیتی نشسته است که عمر خود را در راه عزت امت اسلامی سپری کرد و شهادتش، اگرچه اندوهبار است، اما مایه عزت و افتخار امت اسلامی به شمار میرود.
وی با بیان اینکه مرثیه در فرهنگ اسلامی تنها بیان اندوه نیست، افزود: مرثیه روایت فضیلت، حقیقت و استمرار راه شهیدان است و شعر آیینی همواره در حفظ ارزشهای دینی، تاریخی و فرهنگی ایران و افغانستان نقشآفرین بوده و امروز نیز از مهمترین ابزارهای انتقال فرهنگ عاشورا و مقاومت به نسل جوان محسوب میشود.
رایزن فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل، شعر را رسانهای فراتر از زمان و جغرافیا دانست و تصریح کرد: تجربه جنگهای ۱۲ روزه و ۴۰ روزه نشان داد که جنگ روایتها به اندازه میدان نبرد اهمیت دارد و اگر روایت صحیح از سوی شاعران، نویسندگان و اندیشمندان ارائه نشود، روایتهای تحریفشده جای آن را خواهد گرفت.
دکتر حسینی همچنین با اشاره به اهتمام امام شهید به شعر و ادب فارسی، دیدارهای سالانه ایشان با شاعران را نشاندهنده باور عمیق وی به نقش فرهنگ، هنر و ادبیات در پیشرفت جوامع اسلامی عنوان کرد.
وی با تأکید بر پیشینه فرهنگی افغانستان گفت: افغانستان سرزمین شعر، عرفان، ادب و مقاومت است و شاعران این سرزمین همواره در پاسداری از ارزشهای اسلامی و انسانی نقش برجستهای ایفا کردهاند. به گفته وی، اشتراکات زبانی، دینی و فرهنگی ایران و افغانستان نیز ظرفیت ارزشمندی برای گسترش همکاریهای فرهنگی و ادبی میان دو ملت فراهم کرده است.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در پایان خاطرنشان کرد که شعر، هنر و مرثیهسرایی، مؤثرترین زبان برای تکریم شخصیتهای بزرگ، تبیین فرهنگ مقاومت و تقویت وحدت و همگرایی میان ملتهای مسلمان است.
در ادامه این مراسم، جمعی از شاعران افغانستانی با قرائت اشعار آیینی و حماسی، یاد و خاطره امام شهید، شهدای کربلا و شهدای مقاومت را گرامی داشتند و بر نقش شعر و ادبیات در مقابله با جنگ روایتها، پاسداری از ارزشهای اسلامی و تحکیم پیوندهای فرهنگی میان ایران و افغانستان تأکید کردند.
