امریکا می‌خواهد از افغانستان به عنوان چهارراه اطلاعاتی استفاده کند/ جنجال‌های پوشالی امریکا هیچ تأثیری در تغییر سیاست‌های پاکستان ندارد

سید عیسی حسینی مزاری در گفتگویی با روزنامه جوان، چاپ تهران با بیان این که امریکایی‌ها در جهت داعش‌سازی در افغانستان فعالیت می‌کنند، خاطرنشان کرد که امریکا با ناامن کردن افغانستان از یک طرف سعی دارد حضور همه‌جانبه خویش را توجیه کند و از طرف دیگر، از افغانستان به عنوان یک چهارراه اطلاعاتی و سکوی مشرف بر آسیای مرکزی، روسیه، چین و ایران بهره‌برداری نماید. وی گفت که جنجال‌های پوشالی امریکا هم برای تحت فشار قرار دادن حکومت پاکستان، هیچ تأثیری در تغییر سیاست‌های مداخله‌جویانه این کشور در امور افغانستان ایجاد نخواهد کرد.

 

به گزارش خبرگزاری صدای افغان(آوا) از تهران، رییس عمومی مرکز فعالیت های فرهنگی اجتماعی تبیان و خبرگزاری صدای افغان(آوا)، در گفتگو با خبرنگار روزنامه جوان، چاپ تهران، در پاسخ به این سوال که “با شکست داعش در عراق و سوریه، برخی کارشناسان معتقدند افغانستان مقصد بعدی این گروه خواهد بود تا همچنان به حیات خود ادامه دهد” گفت: “داعش اگر به خودی خود یک جریان تشکیلاتی در افغانستان باشد، از زمینه و جایگاهی برخوردار نیست؛ به همین خاطر از سه سال گذشته که حضور داعش در افغانستان مطرح شده، این گروه نتوانسته موقعیت بهتری در این کشور پیدا کند. حتی در ولایت ننگرهار هم که کم و بیش قدرت گرفته بود نیز با مخالفت مردم روبه‌رو شد و خیزش‌های مردمی در برابر این گروه تشکیل شد. در سایر شهرهای افغانستان هم وضعیت همین‌گونه بود و داعشی‌ها نتوانسته‌اند جایگاهی را در بین مردم برای خود پیدا کنند”.

 

بر این اساس، وی خاطرنشان کرد: “بنابراین چیزی به نام داعش که تشکیلات منسجم و اهداف و برنامه‌هایی داشته باشد، نه در عراق و سوریه وجود داشت و نه در افغانستان چنین چیزی امکان دارد، بلکه این کشورهای خارجی هستند که در پشت ماجرا قرار دارند و با نقاب داعش در این کشورها فعالیت می‌کنند”.

 

این کارشناس و فعال سیاسی در رابطه با تحولات افغانستان در سال‌های گذشته گفت که اگر یک مطالعه سطحی انجام دهیم، به این نتیجه می‌رسیم که پشت تمام حملات تروریستی و تخریب زیرساخت‌های افغانستان، ایجاد ناامنی و بحران‌سازی، دست‌های پیدا و پنهان قدرت‌های خارجی دیده می‌شود و در سال‌های اخیر هم مشخصاً در مرکز این تحولات، امریکایی‌ها قرار دارند که در جهت داعش‌سازی افغانستان فعالیت می‌کنند و از این گروه حمایت همه‌جانبه‌ای دارند.

 

به گفته حسینی مزاری، امریکایی‌ها اگرچه در ظاهر شعار مبارزه با تروریست‌ها را سر می‌دهند و مدعی هستند که در سوریه و عراق با داعش مبارزه کرده و توانسته‌اند این گروه را تضعیف کنند و اکنون هم دولتمردان امریکایی ادعا می‌کنند به خاطر جنگ با داعش در افغانستان حضور دارند، اما این اظهارات نمایشی بیش نیست و خود امریکایی‌ها همه تحولات افغانستان را مدیریت می‌کنند.

 

وی افزود که امریکایی ها در جهت بی‌ثبات‌سازی افغانستان به ویژه در مناطق شمالی و غربی که هم‌مرز با آسیای مرکزی و ایران است و همچنین در مناطق شرقی که هم‌مرز با چین است، گام برمی‌دارند و تلاش می‌کنند در این مناطق ناامنی ایجاد کنند و گروه‌های مزدور خودشان را تحت نام طالبان، شبکه حقانی یا داعش مستقر کرده‌اند تا به اهداف و منویات‌شان در کشور دست پیدا کنند.

 

امریکایی‌ها تلاش می‌کنند از افغانستان به عنوان چهارراه اطلاعاتی استفاده کنند

رییس خبرگزاری صدای افغان(آوا) در پاسخ به سوال دیگر خبرنگار روزنامه جوان که پرسیده امریکا پشت سر حمایت از داعش قرار دارد و این مسئله را مقامات روسی نیز گفته‌اند که بالگردهای ناشناس، تروریست‌های داعش را با مجهزترین سلاح و ابزارهای جنگی کشورهای غربی به افغانستان منتقل می‌کنند؛ اهداف امریکا از تقویت داعش در افغانستان چیست؟ پاسخ داد: “کاملاً مشخص است که امریکا با ناامن کردن و بی‌ثبات‌سازی افغانستان و فراهم کردن زمینه برای گروه‌های تحت حمایت خود، از یک طرف سعی دارد حضور همه‌جانبه خویش را در افغانستان توجیه کند، زیرا اگر افغانستان باثبات و امن باشد دیگر دلیلی برای حضور امریکایی‌ها وجود ندارد. از طرف دیگر، امریکایی‌ها با حضور خود در افغانستان تلاش می‌کنند به عنوان چهارراه اطلاعاتی استفاده کنند و از آن به عنوان سکوی مشرف بر آسیای مرکزی، روسیه، چین و ایران بهره‌برداری نمایند”.

 

وی با بیان این که طبق گفته برخی کارشناسان، این یکی از اهداف واشنگتن است تا با رقبای خود در این منطقه مقابله کند، تصریح کرد: “حضور امریکا در افغانستان از منظر ژئوپلیتیک اهمیت جدی برای این کشور و دیگر اعضای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی(ناتو) دارد. به همین خاطر یکی از بهره‌هایی که امریکایی‌ها از این چهارراه اطلاعاتی می‌‌برند، این است که می‌خواهند قدرت‌های اقتصادی منطقه مثل روسیه، چین و ایران را تضعیف کنند و اگر در این کار موفق نشوند، حداقل بتوانند این کشورها را مهار کنند”.

 

این فعال سیاسی افزود: “طبق گزارش‌هایی که سازمان‌های اطلاعاتی امریکا در سال‌های گذشته منتشر کرده‌اند، در آینده قدرت اقتصادی از غرب به سمت شرق منتقل می‌شود و ستون‌ها و محورهای این قدرت اقتصادی هم چین، روسیه، هند و ایران هستند و امریکایی‌ها بر اساس این استراتژی در افغانستان حضور یافته‌اند تا از نزدیک تحولات رقبایشان را رصد کنند”.

 

داعش قدرت چندانی در افغانستان ندارد تا شاهد تحرکات روسیه، چین و ایران باشیم

با این وجود، حسینی مزاری در پاسخ به سوال دیگر “که با توجه به استراتژی‌های امریکا برای مقابله با روسیه، چین و ایران، این مثلث منطقه‌ای چه ابتکارها و تمهیداتی را برای مقابله با سیاست‌های امریکا و تهدیدات تروریستی اتخاذ کرده‌اند؟” گفت: “اگر تمهیدات و ابتکارهای روسیه و ایران در سوریه نبود، بدون شک دولت قانونی این کشور توسط گروه‌های تروریستی از بین می‌رفت و در اختیار امریکا و مزدورانش قرار می‌گرفت؛ ولی همکاری قدرتمند ایران و روسیه مانع تحقق چنین پروژه‌ خطرناکی شد. همچنین همکاری چین با روسیه و ایران سبب شد تا دولت بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه، طومار گروه داعش در این کشور را برچیند و در برابر دیگر گروه‌های تروریستی هم موفقیت‌های زیادی را کسب کند”.

 

وی ادامه داد: “در بحث افغانستان، داعش فعلاً قدرت چندانی ندارد تا تحرکاتی از طرف روسیه، چین و ایران در رابطه با مسائل داخلی افغانستان شاهد باشیم. چون به نظر من در مرحله اول، خود مردم افغانستان با جدیت با گروه داعش مقابله خواهند کرد و اگر الان سکوت کرده‌اند، به این خاطر است که فعلاً با این گروه مدارا می‌کنند و منتظر اقدامات و تمهیدات دولت افغانستان برای مبارزه با تروریست‌ها هستند، اما اگر مردم احساس کنند که حکومت توانایی مقابله با گروه‌های تروریستی را ندارد و نمی‌تواند با پروژه داعش‌سازی مقابله کند، قطعاً خودشان وارد صحنه می‌شوند و در برابر این توطئه‌ها خواهند ایستاد. بنابراین با خیزش مردمی افغانستان، دیگر هیچ نیازی به ابتکارهای روسیه، چین و ایران نخواهد بود، ولی در نهایت حضور روسیه، چین و ایران در رابطه با مسائل افغانستان و حضور در عرصه‌های برقراری صلح و تأمین امنیت در افغانستان ضروری است”.

 

این فعال سیاسی خاطرنشان کرد: “در سال‌های گذشته با توجه به وجود سیاست‌های مسلط غربی در افغانستان، زمینه همکاری و حضور ایران، روسیه و چین در عرصه افغانستان وجود نداشته است، اما من فکر می‌کنم سازمان اطلاعاتی پاکستان(ای.‌اس.‌ای) و حکومت افغانستان و قدرت‌های خارجی به این یقین خواهند رسید که بدون همکاری قدرت‌های منطقه‌ای مثل روسیه، چین و ایران امکان ندارد صلح و ثبات دائمی در افغانستان برقرار شود”.

 

حسینی مزاری در پاسخ به سوال دیگر که “آیا با حضور امریکا و روسیه در افغانستان احتمال برخورد منافع میان دو قدرت وجود دارد؟” گفت: “الان هم افغانستان محل تصادم منافع قدرت‌های بزرگ است، نه اینکه در آینده این شرایط به وجود خواهد آمد. الان این شرایط در افغانستان هست و تا زمانی که قدرت‌هایی مثل امریکا و ناتو با کشورهای روسیه، چین و ایران وارد تعامل نشوند، شرایط افغانستان از این هم بدتر خواهد شد و مشکلات جدی‌تری پیش روی حکومت و مردم افغانستان به وجود خواهد آمد”.

 

حملات داعش در افغانستان تنها علیه شیعیان نخواهد بود

وی در ادامه در مورد این که “اولویت و هدف اصلی داعش در عراق و سوریه بیشتر جنگ با نیروهای دولتی بود اما در افغانستان، داعش تغییر شیوه داده است و به جای مبارزه با ارتش، بیشتر غیرنظامیان را مورد هدف قرار می‌دهد” گفت: “حملات داعش در افغانستان تنها علیه شیعیان نخواهد بود، بلکه علیه اشخاص، جریان‌ها، احزاب و سازمان‌های دیگر نیز که مخالف رشد و تقویت داعش در افغانستان باشند، اجرا خواهد شد. همان‌گونه که جنرال عبدالرشید دوستم معاون اول رئیس‌جمهور که به دنبال مبارزه با گروه‌های تروریستی بود، قربانی همین سیاست داعش‌سازی در افغانستان شد. اکنون استاد عطا، والی ولایت بلخ که تحت فشار جدی است، قربانی همین سیاست است یا استاد محمد محقق، معاون دوم ریاست اجرایی که مورد هجمه قرار گرفته، در همین راستا است. اخیراً دفتر مرکز فرهنگی اجتماعی تبیان و خبرگزاری صدای افغان مورد حمله تروریست‌های داعش قرار گرفت و ۵۲ تن از افراد حاضر در این مرکز شهید و ۹۰ تن دیگر زخمی شدند، و قربانی این سیاست‌ها شدند، زیرا مرکز تبیان مشغول شفاف‌سازی و اطلاع‌رسانی در راستای سیاست داعش‌سازی در افغانستان بود”.

 

رییس مرکز فعالیت های فرهنگی اجتماعی تبیان افزود: “همچنین خیزش‌های مردمی علیه داعش در ولایت های ننگرهار، بدخشان، قندوز، بغلان، سرپل، جوزجان، فاریاب، قندهار و دیگر مناطق وجود دارد و اهالی این شهرها که مورد حمله داعشی‌ها قرار می‌گیرند، سعی در مقابله با تروریست‌ها دارند. یا این که شخصیتی مثل ظاهر قدیر، نماینده مردم ننگرهار در مجلس هم تحت فشار است، همچنین جنرال عبدالرازق، فرمانده پولیس قندهار چنین وضعیتی دارد و حتی امیر اسماعیل‌خان، وزیر سابق انرژی و آب تحت فشار قرار دارد. این ها شخصیت‌هایی هستند که با پروژه داعش‌سازی در افغانستان مقابله می‌کنند و در معرض مشکلات جدی قرار دارند. بنابراین، حملات داعش صرفاً علیه شیعیان نخواهد بود و دیگران نیز در معرض این تهدیدات خواهند بود. افرادی که مورد هجمه قرار نگرفته‌اند، تا زمانی از این حملات در امان هستند که موضع خود را آشکار نکرده باشند و زمانی که در راستای پروژه داعش‌سازی موضع بگیرند، آن ها نیز مورد هجمه قرار می‌گیرند”.

 

تنش‌ها بین امریکا و پاکستان حرکات نمایشی است

حسینی مزاری در بخش دیگر گفتگوی خود با روزنامه جوان به سوالاتی در مورد تنش‌ها بین امریکا و پاکستان و روند تحولات افغانستان پاسخ داد و گفت: “من فکر می‌کنم تنش‌ها بین امریکا و پاکستان حرکات نمایشی است و واقعیت ندارد، چراکه پاکستان همراه و نایب امریکایی‌ها در منطقه بوده تا سیاست‌های امریکا را به پیش ببرد. بنابراین، این تنش‌ها هیچ‌گونه تغییری در روند صلح افغانستان نخواهد داشت و پاکستان همچنان‌که در گذشته در مسائل افغانستان دخالت داشته، در آینده نیز این نقش ادامه خواهد داشت و جنجال‌های پوشالی امریکا هم برای تحت فشار قرار دادن حکومت پاکستان، هیچ تأثیری در تغییر سیاست‌های مداخله‌جویانه این کشور در امور افغانستان ایجاد نخواهد کرد. همچنان‌که اکنون هم گروه‌های مرتبط با پاکستان در مناطق قندوز، بغلان و ننگرهار با فرماندهی اسلام‌آباد علیه حاکمیت افغانستان می‌جنگند.”

 

وی پیرامون این که برخی کارشناسان معتقدند این تنش‌ها تا حد زیادی به نزدیکی پاکستان به چین مربوط می‌شود، گفت: “ممکن است در بخش‌هایی از پاکستان به ویژه در بخش حاکمه غیرنظامی، برخی رویکردهای اقتصادی چین وجود داشته باشد، اما ارتش و سازمان اطلاعاتی پاکستان و قدرت‌های عمل‌کننده این کشور هم‌راستا با منافع امریکا هستند”.

 

چینی‌ها سیاست قاطعی در بازی در میادین منطقه و جهان نداشته‌اند

رییس خبرگزاری صدای افغان(آوا) در مورد روابط چین و پاکستان و نقش این کشور در افغانستان، به خصوص پیرامون تغییر رویکرد پاکستان نسبت به افغانستان افزود: “متأسفانه چینی‌ها سیاست قاطعی در بازی در میادین منطقه و جهان نداشته‌اند و ما چنین سیاستی را از ناحیه چین در افغانستان مشاهده نمی‌کنیم. ممکن است چینی‌ها با یک کشور در یک عرصه همسو باشند، اما در عرصه‌های دیگر با یکدیگر اختلاف نظر داشته باشند. بر این اساس، هر چند چین و پاکستان از نگاه اقتصادی با یکدیگر همکاری می‌کنند و پروژه‌های مشترکی را اجرا می‌کنند، اما در افغانستان اگرچه چینی‌ها ادعا دارند که باید صلح و ثبات در این کشور برقرار شود، اما به صورت جدی وارد روند صلح نشده‌اند”.

 

داعش از منظر فکری در بین اقشار مختلف افغانستان محبوبیتی ندارد و نخواهد داشت

در بخش دیگر این گفتگو، حسینی مزاری در مورد این که آیا ایدئولوژی داعش در افغانستان جذابیت دارد یا خیر، گفت: “از منظر فکری، داعش به هیچ وجه در بین اقشار مختلف افغانستان محبوبیتی ندارد و در آینده هم نخواهد داشت؛ به دلیل این که داعش تفکر سلفی و وهابی محض دارد و مردم افغانستان به شدت با افکار وهابیت مخالف هستند و حتی سنی‌های افغانستان هم از این مسئله استقبال نمی‌کنند. تفکرات وهابی در افغانستان تا جایی منفور است که اگر شما بخواهید در افغانستان به یک فرد اهل تسنن ناسزا بگویید، باید به او بگویید «وهابی» و این واژه مترادف با فحش دادن و ناسزا گفتن است. به غیر از برخی مناطق که وهابی‌ها در آنجا از گذشته فعالیت داشته‌اند، بسیاری از مناطق افغانستان با تفکرات داعشی مخالف هستند. هرچند ممکن است که داعش با توجه به هزینه‌های سرسام‌آوری که می‌کند، بتواند در بین افراد فقیر و بیکار عضوگیری کند، چراکه فقر و بیکاری از گذشته زمینه را برای رشد گروه‌های افراطی فراهم کرده است”.

 

وی در این زمینه افزود: “به همین دلیل ما معتقدیم که امریکایی‌ها برای مردم افغانستان کار نمی‌کنند؛ وگرنه لازم نیست نیروهای نظامی در مقابل گروه‌های تروریستی بجنگند و تنها کافی است که آن ها در عرصه اقتصادی فعالیت کنند، وضعیت اقتصادی مردم را بهبود دهند و برای مردم اشتغال ایجاد کنند، در این صورت در افغانستان کسی حاضر نخواهد شد به خاطر فقر و بیکاری در گروه‌هایی مثل داعش عضو شود”.

 

رییس مرکز فعالیت های فرهنگی اجتماعی تبیان در پاسخ به این سوال که علاوه بر افراد بی‌سواد و بیکار، تعدادی از افراد تحصیل کرده نیز جذب گروه تروریستی داعش می‌شوند، گفت: “من نمی‌گویم این مسئله واقعیت ندارد، اما نفوذ داعش بین طبقات متوسط و تحصیل کرده محدود است. متأسفانه این افراد هم در برخی دانشگاه‌های افغانستان تحت آموزش اساتید وهابی قرار دارند و متأثر از تفکرات آن ها هستند و ممکن است برخی افراد باسواد افغانستان هم وارد گروه داعش یا دیگر گروه‌های سلفی شوند. متأسفانه وهابی‌ها به خصوص از عربستان سعودی از دیرباز در سطح مسائل آموزشی افغانستان از جمله حوزه‌های علمیه و مراکز تحقیقات دانشگاهی سرمایه‌گذاری‌های هنگفتی کرده‌اند، و حتی یک دانشگاه بزرگ هم در استان ننگرهار در دست احداث دارند و دانشگاه دیگری هم در هرات تأسیس کرده‌اند و تفکرات خودشان را تبلیغ می‌کنند. بنابراین، طبیعی است که این ها برنامه‌های شان تربیت و تعلیم نیروهای افغانستان است تا این که با تأثیرگذاری بر افراد تحصیل‌کرده، آن ها را در گروه‌های تروریستی عضو کنند”.

 

دولت قاطعانه با گروه‌های تروریستی برخورد نمی‌کند/ روند مذاکرات موفق صلح در افغانستان وجود ندارد

حسینی مزاری پیرامون این که برنامه دولت وحدت ملی افغانستان برای مبارزه سریع با داعش چیست؟ گفت: “اگرچه ادعای دولت افغانستان این است که عزم شان را در برابر گروه‌های تروریستی را جزم کرده‌اند، اما در عمل چیز دیگری اتفاق افتاده و دولت قاطعانه با این گروه‌ها برخورد نمی‌کند. حتی شخصیت‌هایی مثل جنرال دوستم و دیگران که محورهای مبارزه با تروریست‌ها هستند و می‌توانند با ناامنی‌ها مقابله کنند، تحت فشار حاکمیت قرار می‌گیرند و حتی سعی می‌کنند این افراد را تضعیف یا از بدنه دولت خارج کنند.”

 

وی در پاسخ به این سوال که دولت وحدت ملی بر روی صلح با طالبان متمرکز شده، قدرت‌گیری داعش و افزایش حملات این گروه چه تأثیری بر روند مذاکرات صلح افغانستان خواهد داشت؟ خاطرنشان کرد: “من اصلاً در افغانستان روند مذاکرات موفق صلح یا جریان آشتی نمی‌بینم که در این رابطه اظهارنظر کنم”.

 

امریکا در شرایط فعلی روی داعش سرمایه‌گذاری کرده است

رییس خبرگزاری صدای افغان(آوا) در پایان در پاسخ به این سوال که در صورت جذب افراط‌گرایان آسیای مرکزی به داعش، چه تهدیداتی برای کشورهای منطقه به وجود خواهد آمد؟ گفت: “این سیاست امریکاست که کشورهای منطقه را ناامن و بی‌ثبات کند و این ناهمسان‌سازی چه از طریق طالبان باشد یا داعش، از سوی امریکایی‌ها صورت خواهد گرفت. ولی با توجه به این که امریکا در شرایط فعلی روی داعش سرمایه‌گذاری کرده، قطعا در قالب همین گروه سعی می‌کند بر نواحی شمالی افغانستان متمرکز شده و کشورهای آسیای مرکزی را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین در رابطه با چین نیز این تهدیدات وجود دارد و از سال‌های گذشته تهدیدات افراط‌گرایی در سین‌کیانگ رشد یافته و امریکایی‌ها صد درصد برنامه‌هایی برای ناامن کردن مرزهای چین دارند”.