خبرگزاری صدای افغان(آوا) ـ تهران: حجت الاسلام والمسلمین سید عیسی حسینی مزاری، رئیس کل مرکز فعالیتهای فرهنگی اجتماعی تبیان و خبرگزاری صدای افغان(آوا) که روز دوشنبه ۲۶میزان/مهر ۱۴۰۰، در گفتگوی زنده با پایگاه خبری تحلیلی ادیان(ادیان نیوز) پیرامون “افغانستان، امارت اسلامی و اندیشه وحدت مذاهب مسلمانان” صحبت میکرد، بیان داشت: تغییرات طالبان نسبت به بیست سال پیش کاملا احساس میشود، یعنی طالبانی که فعلا حاکمیت را به دست گرفته و روند کار خود را شروع کرده، نسبت به طالبان بیست سال قبل بسیار متفاوت احساس میشود. طالبان در بیست سال گذشته مشکلات متعددی داشتند، اما آن مشکلات که در روند برخورد با مردم افغانستان، منطقه و جامعه جهانی وجود داشت، فعلا تا آن حد مشاهده نمیشود.
وی علاوه کرد: طالبان در ابتدای به قدرت رسیدن، مطالب و عناوین مختلف را در صحبت ها و شعارهایشان مطرح کردند؛ از جمله اینکه حکومت وسیع البنیاد و با حضور همه پیروان مذاهب و اقوام تاسیس میکنند و برخوردشان با زنان و رسانهها و مظاهر تمدن کاملا مطابق رویه مناسب داخلی و جهانی خواهد بود.
مزاری در ادامه گفت: طالبان در بحث تامین امنیت و برخورد محترمانه با پیروان مذاهب صحبتهای زیادی داشتند که البته تا هنوز در برخی موارد امتحان مثبتی ندادهاند؛ اگرچه طالبان تلاشهای جدی خود را انجام داده، اما موفقیت آمیز نبوده و بزهکاریهای اجتماعی، ناامنیها در سطوح مختلف و انفجارهای وحشتناک همچنان وجود دارد. از سوی دیگر، در رابطه با ایجاد حکومت وسیع البنیاد همچنان مناقشه وجود دارد و حکومت کاملا یک حکومت انحصاری از قوم پشتون و مختص به مسئولان خود طالبان است و از سایر اقشار در این حکومت دیده نمیشود. در رابطه با زنان گرچند نسبت به بیست سال قبل تغییر محسوس در رویکرد ایجاد شده، اما تا اینکه به وضعیت مطلوب برسد، راه زیادی وجود دارد. در بحث رسانهها نیز بعضی سهولتها به وجود آمده است.
امکان ندارد طالبان به رویه گذشته برگردند
رئیس کل مرکز فعالیت های فرهنگی اجتماعی تبیان اظهار داشت: صحبت طالبان فعلا این است که “حکومت فعلی موقت و سرپرست است، اما وقتی حکومت اصلی تاسیس شود، نسبت به سایرین هم توجه خواهد شد و با همسایهها و جوامع بینالمللی نیز تعامل خواهند داشت”. ممکن است که در متن طالبان اشخاص و جریانهایی باشند که نسبت به عقاید و باورهای خود چون گذشته زندگی کنند و حضور داشته باشند، اما حقیقتا طالبان از یک طرف به خاطر اذهان عمومی داخل افغانستان امکان ندارد که به رویه گذشته برگردند، چون مردم افغانستان هم آگاهتر از گذشته هستند و هم از نظر افشای رفتارها قطعا دست به کار خواهند شد و تبلیغات وسیعی را با توجه به ارتباطات با شبکههای اجتماعی و بستر اینترنت و فضای مجازی به راه خواهند انداخت و از طرف دیگر، کشورهای همسایه افغانستان و مجامع جهانی نیز قطعا خواهان رویه گذشته طالبان نیستند.
طالبان علاقمند هستند از پایگاههای اجتماعی وسیع برخوردار باشند
به گفته وی: طالبان علاقمند هستند که در افغانستان از پایگاههای اجتماعی وسیع برخوردار باشند و پیروان همه مذاهب و اقلیتهای مذهبی و دینی حامی حاکمیت باشند، تا اینکه در افغانستان هم ثبات و امنیت برقرار شود و رشد، ترقی و تحول در معیشت عمومی و اقتصاد کشور پدیدار گردد و هم نیاز به تعامل با همسایهها و جهان دارد؛ لذا طبیعی است طالبان مجبور خواهند بود نسبت به رویه گذشته خود تغییر ایجاد کنند و خواست مردم افغانستان، همسایهها و جامعه جهانی را مورد توجه قرار بدهند.
طالبان تجربه حکومتداری با شکل و شمایل مدرن را ندارند
این عالم برجسته دینی یادآور شد: مشکلاتی که فعلا در افغانستان احیانا از ناحیه طالبان احساس میشود، به این دلیل است که اولا طالبان تجربه حکومتداری با شکل و شمایل مدرن و با استفاده از وسایل مدرن را ندارند و از طرفی دیگر در صفوف طالبان عناصر مختلفی حضور دارند که ممکن است از بزرگان و مسئولان بالای طالبان تبعیت نداشته باشند و حرکتهای خودسرانه را در سطوح مختلف انجام بدهند. همچنان ممکن است برخی گروههای تروریستی در داخل افغانستان به نام طالب یا طرفداری از طالب در صحنه حضور داشته باشند، ولی در حقیقت برخلاف سیاستهای طالبان عمل کنند. سایر مخالفین طالبان هم فعلا در داخل افغانستان و در ولایات مختلف حضور دارند که مسلما در راستای روند بهبودسازی حکومتداری طالبان کارشکنی میکنند و سعی میکنند که یک روند عادی و آرام وجود نداشته باشد.
تا هنوز برخورد تبعیضآمیز مذهبی از طرف طالبان مشاهده نشده است
رئیس کل خبرگزاری صدای افغان(آوا) خاطرنشان ساخت: تا هنوز نه تنها برخورد تبعیض آمیز مذهبی از طرف طالبان مشاهده نشده، بلکه تعامل طالبان با پیروان مذاهب به خصوص شیعیان خیلی بهتر بوده و به خصوص در ایام محرم و همچنان اربعین شاهد بودیم که زیر سایه حاکمیت طالبان مجالس و اجتماعات بسیار باشکوهی برگزار شد و تا هنوز هم ما گزارشی که به صورت رسمی تایید کند طالبان علیه شیعیان و علیه حنفیها کدام برخورد نامناسب داشته باشند، دریافت نکردیم، جز برخی فضاسازیها که در سطح رسانه ها صورت میگیرد و مطمئنا هم بیشتر از طرف آمریکاییها و بازوهای رسانهای امریکا است، چون امریکاییها ممکن است در ابتدا، کاری برای به قدرت رسیدن طالبان کرده باشند و ولایات و ولسوالیها از طرف وابستههای امریکایی و اشرف غنی به راحتی در اختیار طالبان گذاشته شده باشند، اما هدف امریکا تامین امنیت، صلح و ثبات به وسیله طالبان در افغانستان نبود.
اکثریت قاطع طالبان از مردم افغانستان اند و امریکا نمیخواهد این موفقیت به نام طالبان ثبت شود
اینجاست که حسینی مزاری خاطر نشان کرد: اکثریت طالبان از مردم مسلمان افغانستان هستند و امریکاییها نمیخواهند که این موفقیت به نام آنها ثبت شود، بنابراین امریکا به دنبال هرج و مرج و ناامنی و ایجاد مشکل است. همچنان امریکاییها توقع نداشتند وقتی که طالبان بیایند و بر افغانستان مسلط شوند، با پیروان مذاهب به خصوص شیعهها اینگونه برخورد مسالمتآمیز داشته، یا شیعهها دست روی دست بگذارند و هیچ حرکتی علیه طالبان انجام ندهند.
امریکا به شدت در تلاش است روحیه جنگ مذهبی را در افغانستان شدت ببخشد
وی ادامه داد: امریکاییها به شدت در تلاش اند که در افغانستان به وسیله ساختن اخبار کذب و دروغ، حتی با درست کردن سربرگ گروه طالبان و امضای برخی مسئولین طالبان و همچنان بازتاب آن، روحیه جنگ مذهبی را شدت ببخشند و چنین القا کنند که گویا طالبان در صدد حذف شیعیان و یا در صدد ایجاد تقابل در برابر شیعیان هستند. تا جایی که حملاتی که در قندوز و قندهار صورت گرفت، از سوی برخی رسانههای امریکایی چه رسمی و چه غیررسمی به طالبان نسبت داده تا اینکه این ذهنیت در سطح مردم شیعه به وجود بیاید که گویا طالبان است که در این قضایا دست دارند.
رییس مرکز فعالیتهای فرهنگی اجتماعی تبیان تصریح کرد: در قضیه قندوز و قندهار طالبان دست نداشتند، بلکه گروه داعش است که توسط امریکاییها به افغانستان منتقل شده و در حال تقویب است تا در برابر طالبان صفآرایی کنند و جنگ را توسعه دهند. طالبان هم تا هنوز نتوانستند تمهیدات درست را در مبارزه با داعش روی دست بگیرند و در راستای حفاظت از مساجد و مراکز شیعه کار جدی و اساسی انجام بدهند.
طالبان به تنهایی قادر به تامین امنیت نیستند و بایستی از مردم کمک بخواهند
از اینرو حسینی مزاری تاکید کرد: طالبان در ابتدای ورود به ولایات افغانستان به خصوص کابل اسلحههای محافظین امنیتی مساجد و مراکز شیعه را جمعآوری کرده و گفتند که از این به بعد خودشان حافظ امنیت مساجد و مراکز هستند و نیاز به افراد مسلح نیست. حالا آشکار شد که طالبان به تنهایی قادر به تامین امنیت نیستند و بایستی از مردم کمک و از خود شیعهها کمک بخواهند که امنیت مساجد و مراکزشان را خود بگیرند. البته این رافع مسئولیت طالبان نیست، بلکه در رابطه به تامین امنیت همه مردم افغانستان و تمام مراکز و پیروان مذاهب و مکاتب مسئولیت جدی دارند.
وی تصریح نمود: سیاست اصلی طالبان حتما سیاست تعامل با تمام اتباع افغانستان خواهد بود، چون طالبان به دنبال حکومت کردن هستند و اگر قرار بر این است که در افغانستان حاکمیت ایجاد کنند، از یک طرف مجبور هستند که حکومتشان وسیع البنیاد باشد و از طرف دیگر، بر اساس خواست مردم افغانستان باشد و نظرات همسایهها را نیز مورد توجه قرار بدهند.
طالبان روند منطقی و هوشیارانه را در پیش بگیرند
این فعال فرهنگی سیاسی اظهار داشت: تمام این فاکتورها و مولفهها ایجاب میکند که طالبان اگر احیانا رویکرد اعتقادی یا سیاسی نامناسب دارند، به اصلاحاش بپردازند و روند منطقی و هوشیارانهای را در پیش بگیرند تا بتوانند در افغانستان تامین امنیت کنند، در غیر آن، اگر طالبان دیدگاهای افراطی بیست سال قبل را روی اقدام داشته باشند، قطعا شکست خواهند خورد و تحت هیچ شرایطی نخواهند توانست حکومت مورد نظرشان را ایجاد کنند و حکومتشان تداوم داشته باشد.
شرایط فعلی ایجاب میکند که تمام اتباع افغانستان در کنار هم قرار بگیرند
او تاکید کرد: شرایط حالا با بیست سال قبل کاملا متفاوت است. از بسیاری جهات شرایط فعلی ایجاب میکند که تمام اتباع افغانستان در کنار هم قرار بگیرند و در راستای تامین امنیت و ثبات کار بکنند، چون فضای داخلی افغانستان دیگر تحمل تنش و جنگ را ندارد. کشورهای همسایه هم که یک زمانی از یکجناح علیه جناح دیگر حمایت میکردند، این حال و حوصله را بنا به دلایل سیاسی که دارند، نداشته و گذشته از آن به گفته حضرت امام خامنهای(حفظهالله) “امروز آمریکا در منطقه به کلی تحقیر شده و افغانستان را ترک کرده” و فرصت و فضای خیلی خوبی ایجاد شده است که افغانستان به سوی سازندگی پیش برود.
سندی در مورد بدرفتاری طالبان با شیعیان وجود ندارد
حسینی مزاری در واکنش به بعضی اخبار ساختگی مبنی بر اینکه طالبان با شیعیان بدرفتاری میکنند، گفت: کدام سند مشخص و ثابت کننده وجود ندارد که طالبان با مردم افغانستان و شیعیان بدرفتاری کرده باشند و با حدس و گمان نیز نمیشود که بیاییم به تحلیل و سخنرانی بپردازیم؛ لذا هر زمانی اگر سند خاصی رو شود، قطعا ما هم موضع خواهیم گرفت و به هیچ وجه از منافع مردم مظلوم افغانستان گذشتنی نیستیم.
ما به هر قیمتی کار فرهنگی، سیاسی و رسانهای نمیکنیم
او در ادامه خاطرنشان ساخت: ما کار فرهنگی سیاسی و رسانهای میکنیم، اما نه به هر قیمتی، بلکه قیمتاش برپایی دین و حفظ منافع مردم افغانستان است. اگر ما احساس بکنیم که این دو گزینه مورد توجه نیستند؛ طالب باشد و یا هر کسی دیگر(چه داخلی و چه خارجی)، ما خواهیم ایستاد؛ چنانکه ما در طول بیست سال گذشته با وصف اینکه بیش از ۴۶ کشور خارجی در افغانستان در راس آن امریکا با بیش از ۱۵۰ هزار ارتش تا دندان مسلح و میلیاردها دالر امکانات حضور داشتند، ایستادیم و در برابر سیاستهای مستکبرانه امریکا حرف زدیم، تحلیل کردیم و کار فرهنگی فکری و رسانهای کردیم و در این راه نیز از دادن هیچ بهایی دریغ نکردیم، تا جایی که در ۷ جدی سال ۹۶ دفتر مرکزی مرکز تبیان و خبرگزاری آوا در کابل مورد حمه انتحاری قرار گرفت و بیش از ۵۰ نفر شهید و بیش از ۱۴۰ نفر زخمی دادیم. این ها همه بهای ایستادگی علیه استکبار و مبارزه علیه افراطگرایی و حرکتهای تروریستی است.
راه برقراری صلح و ثبات در افغانستان دشمنی و جنگ با طالبان نیست، تعامل با طالب است
همچنان این فعال سیاسی بیان داشت: ما فعلا به این نتیجه و تحلیل رسیدیم که راه برقراری صلح و ثبات در افغانستان، دشمنی و جنگ با طالب نیست، بلکه تعامل با طالب است، اما با دنبال کردن مطالبات معقول ما که عبارت اند از رسمیت مذهب تشیع، برخورداری شهروندان شیعی از حقوق شهروندی؛ از حضور در مناسب دولتی گرفته تا سایر عرصهها، آزادی رسانهها البته درچارجوب اسلام، نه آزادی ویران کننده که در گذشته وجود داشت، و همچنان بحث زنان که باید در چارچوب قوانین اسلامی در صحنه حضور داشته باشند، اما نه حضوری که در بیست سال گذشته از زن یک کالا درست کرده بودند و نه هم نگاه فعلی که نسبت به زنان قیوداتی غیرمنطقی اعمال میکند. اگر بخواهیم افغانستان امنیت داشته باشد، باید زنان در صحنه باشند و انجام وظیفه بکنند و همچنان برای پیشرفت در سایر عرصهها حضور زنان لازم است.
آینده افغانستان بستگی به نخبگان حوزوی و دانشگاهی دارد
او با بیان اینکه طالبان نیز معتقد به بحث اخوت و همکاری میان پیروان مذاهب هستند، تاکید کرد: آینده افغانستان بستگی به نخبگان حوزوی و دانشگاهی دارد که تا چه اندازه در راستای برقراری اخوت عمل کنند. زیرا بستر کاملا فراهم است؛ هم مردم افغانستان آمادگی تحقق این سیاست را دارند و هم فضای دنیا و منطقه این آمادگی را دارد که در راستای بحث اخوت عمل شود. درست است که دشمنان ما با جدیت در راستای ایجاد اختلاف میان اقوام و مذاهب افغانستان کار میکنند؛ میلیاردها دالر را قبلا به مصرف رساندند و فعلا هم تلاش دارند که این کار را بکنند، اما اگر شخصیتهای نخبه افغانستان نسبت به سرنوشت کشور بیتوجه باشند؛ قطعا دشمنان مانند گذشته این حرکات را تداوم خواهند داد و اختلافات مذهبی و دینی در افغانستان شدت خواهد گرفت.
این فعال فرهنگی سیاسی در اخیر به موانع موجود پرداخته و تصریح کرد: حضور برخی عناصر تندرو در صفوف طالبان و وجود گروههای تروریستی که خاستگاهشان افغانستان نیست، بلکه عوامل استکبار هستند که با افغانستان مشکل داشته و در راستای ایجاد اختلافات مذهبی و قومی در کشور، تجهیز و هدایت میشوند، از جمله موانع رسیدن افغانستان به صلح و ثبات است.